Friedensreich Hundertwasser (1928 - 2000) was een Oostenrijkse schilder en architect. Hij werd geboren te Wenen, als Friedrich Stowasser. In 1962 brak hij door met zijn bijdrage aan de Biënnale van Venetië. In 1967 en 1968 baarde hij opzien door naakt een betoog over zijn ideeën af te steken. Hundertwasser keerde zich tegen het gangbare rationalisme in de architectuur, dat naar zijn idee veel te weinig oog toonde voor de mens zelf. Hij bande 'de rechte lijn' uit en richtte zich volledig op vloeiende, vaak cirkelvormige lijnen, vlakken en ruimtes. In de jaren '80 werd hij bekend als 'de man' van de ecologische architectuur , waar hij bijzonder uitgesproken (en: bijzondere) ideeën over had. Vanaf die tijd zijn ook veel gebouwen naar zijn ideeën gerealiseerd.
Symbiose tussen mens, natuur en architectuur
Hundertwasser's ideaal was een vredig samenleven van mens en natuur. "Het paradijs bestaat nog steeds, maar we zijn bezig het te vernietigen. Kunst heeft de plicht om hoop te geven, om een betere weg te laten zien... ."
"Slechts kunst is in staat een brug te bouwen tussen mens en de natuur", meende Hundertwasser. "Kunst is geen brug tussen mens en mens, maar tussen mens en God."
In de veertiger jaren van de 20ste eeuw, aan het begin van (wat later worden zou:) zijn carrière, raakte Hundertwasser onder de indruk van de Jugendstil en vooral ook van schilders als Gustav Klint, Paul Klee en Walter Kampman. De prilheid van hun kleuren, hun onbevangen manier van kijken naar en hun tamelijk abstracte weergave van de werkelijkheid inspireerden hem tot het eind van zijn leven. Naast schilderen begon hij zich, naarmate hij ouder werd, ook steeds meer in architectuur te interesseren. Zijn 'kinderlijke', directe manier van kijken naar de dingen maakte dat Hundertwassser zich vanaf de jaren zestig in ging zetten voor een architectuur die in zijn ogen veel meer recht deed aan natuur en aan de mens. Hij was van mening dat natuur die weggenomen werd om een gebouw te plaatsen, weer moest worden teruggegeven, bijvoorbeeld door het aanleggen van dak- of balkontuinen (zie foto's van het Hundertwasserhuis in Houthem, hier). In 1972 ging hij nog een stapje verder en publiceerde hij het manifest 'Je boomplicht, je raamrecht'. Dit hield in dat elke huurder zelf zou moeten kunnen bepalen hoe zijn woon- en leefomgeving er uit zou moeten zien. Iedere huurder zou het recht moeten hebben een eigen signatuur met name aan elk raam te geven.
Hundertwasser had weinig op met geometrisch rechte lijnen en met uniformiteit. Ieder mens is anders en dat moest wat hem betreft ook in diens woning duidelijk tot uiting komen.
Derhalve vormde Hundertwasser bestaande, lelijke, 'zieke' gebouwen om door ze in harmonie met de natuur en met de individuele dromen van de mens te brengen. Zijn stelling: 'Vroeger schilderden schilders huizen na. Maar omdat mooie huizen feitelijk niet meer bestaan, is het de taak van de tegenwoordige schilder om huizen uit te vinden. Architecten moeten de geschilderde huizen nabouwen.'
In Nederland was hij minder bekend, hoewel er in het Stedelijk Museum in Amsterdam al in de jaren zestig een overzichtstentoostelling gehouden werd over zijn werk; daarna werd het wat hem betreft stil in Nederland. Maar in de zomer van 2004 vond in de Kunsthal in Rotterdam de tot dusver best bezochte zomertentoonstelling plaats, geheel gewijd aan werk van Hundertwasser. En tot en met 27 april 2005 waren schilderijen en grafisch werk van hem te zien bij Kunstlocatie Würth in Den Bosch.
Zie hier een tamelijk uitgebreid Nederlandstalig weblog over de mens Hundertwasser en zijn werk(en).
Zie hier een bijzonder fraai verzorgde Duits-/Engelstalige website over alles rondon de mens en de kunstenaar Hundertwasser.
Zie hier een gedetailleerde (Duitstalige) biografie over Hundertwasser.
Hieronder: het schilderij 'Tender Dinghi' van Hundertwasser: de ene man wijst naar links, de ander naar rechts; de boot vaart in de oever.
Hundertwasserhuis in Nederland
Op 22 september 2007 is in Houthem St. Gerlach, vlakbij Valkenburg, het nieuwe Ronald McDonald kinderhuis ('Kindervallei') geopend.
(zie: hier)
In deze Kindervallei kunnen gezinnen met een kind met een handicap vakantie houden. Het gebouw is gebouwd naar het originele ontwerp van Friedensreich Hundertwasser. Oorspronkelijk was het ontwerp bedoeld om te worden gebouwd in Nieuw-Zeeland, waar Hundertwasser gedurende de laatste jaren van zijn leven woonde.
Omdat dit huis primair een plaats is waar kinderen en hun ouders 'onbespied' vakantie moeten kunnen houden, is het gebouw niet vrij toegankelijk. Via de VVV in Maastricht kan men echter een afspraak maken voor een bezoek onder leiding van een gids. Op donderdag 25 februari 2010 hadden we de eer dit huis te mogen bezoeken; een verslag daarvan met foto's vind je hier.
Het bekendste gebouw van de in 2000 overleden kunstenaar is het in 1986 geopende wooncomplex Hundertwasserhaus in Wenen. Het trekt veel architectuurliefhebbers. Zie hier.
Elders in Nederland staat nog een 'Hundertwasserhuis', namelijk in Goor (Ov). Maar in tegenstelling tot het gebouw in Houthem is dit gebouw niet ontworpen door Hundertwasser zelf. Het is ontworpen door de mensen die in het gebouw (zijn gaan) werken, in samenwerking met architect Barend Scherpbier. Een en ander werd geïnitieerd door de twee broers Aan der Stegge, de eigenaars van het bedrijf dat zijn hoofdkantoor in het gebouw heeft, die zich op hun beurt weer hebben laten inspireren door de Oostenrijkse kunstenaar. Zie ook hier.
