HET MYSTERIOES
Binnen het uitgestrekte gebied van de gemeente Kiruna (noord-Zweden) bevinden zich de grootste ijzerertsmijnen van Europa. Op de bovenste verdieping van het naast de hoofdschacht gelegen kantoorgebouw bevindt zich het observatorium van professor Norrsken. De heer Norrsken is een zeer bekende persoonlijkheid in Zweden. Zijn vele boeken, geschriften en publicaties met betrekking tot de relatie tussen de sterren en het inwendige der Aarde, genieten een hoog aanzien.
Maar het is voornamelijk zijn laatste boek geweest waarmee hij tot ver buiten de landsgrenzen bekend geworden is. In dit werk (‘The Universal Answer’; Stockholm AB, 2006) gaat hij uitgebreid in op de stelling dat het universum uitsluitend en alleen maar antwoorden geeft:
‘Vragen zijn dingen die wij zélf bedenken, maar die het universum ons niet biedt,’ zegt de geleerde.
In het laatste hoofdstuk vat hij een en ander samen:
‘Het stelsel der natuurlijke getallen bewijst -op abstract niveau- dat er uitsluitend antwoorden zijn. Ieder getal an sich is het antwoord op een vraag (of meerdere vragen) welke wij bedenken,’ meent de geleerde en vervolgt:
‘Zo is het getal 12 een antwoord. Vragen die wij hierbij kunnen bedenken zijn bijvoorbeeld: wat is 16 minus 4, wat is de wortel uit 144, of: wat is 2 plus 10? En daar het scala der natuurlijke getallen oneindig is, is het aantal antwoorden ook oneindig,’ zo stelt hij ten slotte.
Een zeer interessant gegeven al met al. Dit voorjaar waren wij dan ook bijzonder verheugd toen wij uiteindelijk toestemming kregen voor een onderhoud met de druk bezette geleerde, die wij (tegen onze bedoeling in) enigszins in verlegenheid brachten met een slechts terloops gemaakte opmerking:
‘Geen vragen dus, maar antwoorden!’?
◄ ...Pardon?
► Professor, ik zei: "Geen vragen, maar antwoorden!"?
◄ (Denkt lang na en strijkt met de hand door de baard) ...Eh, ik zou aldaar zo één twee drie geen antwoord op weten te geven..., ik bedoel, u overvalt mij een beetje met die vraag....
► Wij overvallen u?
◄ Ja, kijkt u eens aan, ik heb hier twee eh... scopen heten deze, en met die (wijst naar een instrument dat op een telescoop lijkt), daar kijk ik mee naar de hemel en daarmee tracht ik de hemelse antwoorden te begrijpen, eh, begrijpt u? En met deze..., ja, dat noemen wij een aardscoop, met de aardscoop dus kijk ik naar het inwendige der deze wereld en tracht ik de wereldse antwoorden te doorgronden…. Maar, wanneer u mij dus vraagt -of is het een stelling welke u inbrengt? Laat ik uitgaan van een vraag- u wilt van mij weten: "Geen vragen, maar antwoorden!"? en wat ik daar dan van vind, ja, dan maakt u het mij wel heel moeilijk, want zoals u weet houd ik mij voornamelijk bezig met ja, met antwoorden. Maar gaan wij er van uit dat uw eh... stelling een antwoord ís, welnu, dan is de kwestie beperkt tot de eh... hebben wij hier te maken met een hemels ofwel met een werelds antwoord; u kunt mij volgen?
► Ik geloof het wel, professor; maar kunt u niet gewoon door uw scopen kijken en ons dan vertellen of we wat onze stelling betreft te maken hebben met een hemels of een werelds antwoord?
◄ …. Jaahaa, ja, ja, ja. Nee! Maar ik begrijp waar u heen wilt; neen, dat is helaas onmogelijk!
► Onmogelijk, professor?
◄ (Lacht minzaam) Ja, meneer eh Bukker was de naam? Dat is onmogelijk. Ik zal u zeggen waarom. Deze kijkers, deze scopen hier, laten geen antwoorden zien op vragen of stellingen die ik -of u- hier bedenk; nee, nee, deze kijkers geven sowieso überhaupt een antwoord. Wat ik, u of wij moeten bedenken, welnu, dat is de passende vraag bíj dat antwoord. U begrijpt -zeker als u ook u mijn boek gelezen heeft- het werkt een ietsje anders als wat wij gewoonlijk gewend zijn...
► Mag ik u vragen, professor, waar staat díe kijker nu bijvoorbeeld op gericht?
◄ Juist! U bedoelt de hemelscoop, nietwaar? Ja, die staat nu precies negentig dagen lang al op het sterrenbeeld Orion gericht...
► Op een sterrenbeeld...?
◄ Jazeker, eh, niet aankomen alstublieft! Een kleine touchering slechts kan het werk van maanden kapot maken... . Eh, jahaaa, ik weet waar u heen wilt. Welnu, het zal u bekend zijn dat dit sterrenbeeld, deze Orion, zijn hoogste stand aan het hemelgewelf bereikt gedurende de kerstnacht... ?
► …Gaat u verder alstublieft, professor...
◄ ...Eh goed, welnu; dan is het u waarschijnlijk ook bekend dat dit sterrenbeeld ook wel "de Hemeljager" wordt geheten en dat het volgens een oeroude legende een strijd voert van jawel, van honderd dagen, tegen wat genoemd wordt "de Reus", een symbolisering natuurlijk van haat en koude, winter dus zouden we kunnen zeggen, nietwaar, en ook...
► ….Als ik u even mag…
◄ Nee, nee, onderbreekt u mij niet, meneer! Juist ja, waar was ik? Aha! Wel, deze Orion nu behaalt na een gevecht van honderd dagen de overwinning op deze Reus, en dan is het, zoals u weet, lente geworden en verdwijnt het beeld gedurende de zomermaanden van het gewelf om pas weer in de koude herfst opnieuw te verschijnen en hoger en hoger aan de winterhemel te komen... Welnu, dit alles is de wetenschap reeds lang bekend, wij kennen de oeroude legende, wij kennen de feiten, maar waarom, zo zult u mij vragen, waarom richt u de kijker op dit beeld? Ik zal u zeggen, meneer Bukler, dat is omdat het beeld een antwoord geeft. Het beeld is een antwoord, maar wij -wij weten niet welke vraag (of vragen) hierbij past (of passen!), dat weten wij niet, dat is een mysterioes voor de wetenschap. En daarom, het is daarom dat wij de hemelscoop in deze dagen richten op dit sterrenbeeld... .
► Wanneer wij u dus goed begrijpen, dan is uw experiment pas geslaagd wanneer u minstens één vraag weet te bedenken welke past bij het antwoord Orion?
◄ Zeker!