Maart 2008

23 - 24 maart: de Eifel en het Vijlenerbos

Er vanuit gaande dat 'echte' heuvels geologisch gezien ook bergen zijn, maar dan lage, heeft Nederland, strikt bezien, waarachtig echte 'bergen'!
Waar die 'echte bergen' dan liggen.
Als westelijke uitloper van een echt berggebied, de Eifel, is de Vaalserberg (321,5 m) een echte berg. Net als de in het verlengde hiervan liggende, oost-west lopende hooggelegen 'rug', die vrijwel geheel bedekt is door het Vijlenerbos. Uitgestrekt zijn the Dutch Mountains niet: ons berggebied begint bij Vaals en eindigt grofweg 10 kilometer westelijker bij Epen. De gemiddelde breedte is twee tot vier kilometer en de gemiddelde hoogte van het bergland is ongeveer 240 meter.
Ik betwijfel of er mensen zijn die dit op school geleerd hebben. Want, los van dit Eifelpuntje hebben de 'heuvels' in de rest van Limburg geologisch gezien een volstrekt andere oorsprong. Zijn derhalve ook geen 'bergen'. Begrijpelijk ook daarom: als basisschoolleraar ga je je kinderen natuurlijk niet uitgebreid over zo'n uitgewaaid bergpuntje vertellen. Je bent al blij als ze weten dat we in Limburg gewoon heuvels hebben. Je moet kinderen trouwens sowieso niet van die rare dingen vertellen, zoals ik nu doe.

De pas
Nu is het bovenstaande wellicht al shocking, maar het mag nog gekker: Nederland heeft namelijk ook een echte pas! Een pas die zich qua hoogte natuurlijk niet kan meten met de hoge Alpenpassen (laat staan met mijn Gotthard!). Maar onze naamloze (!!) pas kan dit wel, wanneer we het begrip 'pas' geologisch definiëren, namelijk als 'een in het bergland gelegen overbrugbare laagte (een zogeheten 'zadel') tussen (relatief gezien) onoverbrugbare hoogten'.
Misschien een ingewikkelde omschrijving. Eenvoudiger is het daarom ook om de Nederlandse pas eens te rijden, of nog mooier: te fietsen. Begin in Vaals en houdt de borden 'Gemmenich' aan. Dit is het eerste Belgische plaatsje, een kilometertje ten zuidwesten van het drielandenpunt. Een kilometer of twee, drie nadat je Vaals verlaten hebt en al stijgend langs de fraaie flanken van onze hoogste berg van het weidse, bijna alpiene uitzicht hebt kunnen genieten, daal je plots sterk omlaag. Dat is het moment dat je de 308 meter hoge pas achter je gelaten hebt, en de grens gepasseerd bent!
Wil je het nog mooier doen, start dan aan de westelijke zijde, in Epen. Fiets, klauter, puf, steun, zucht en haarspeld je via de Epenerbaan door het bos omhoog. Geniet tijdens deze ware beklimming van... wat zeg ik? aanschouw het sublieme uitzicht over het Geuldal aan je rechterzijde. Je bent niet meer in Nederland! Verplichte kost als je eenmaal boven op de bergrug bent aangekomen: ga niet rechtdoor in de richting Vaals. Sla de eerste (en enige) asfaltweg linksaf en vereer jezelf en boscafé 't Hijgend Hert met een bezoek!

't Hijgend Hert
Midden in die voor onze begrippen toch nog redelijk uitgestrekte en bijzonder fraaie Vijlenerbossen, op het plateau dus, net ten zuiden van het hoogst gelegen dorpje van Nederland, Vijlen, bevindt zich op 260 meter hoogte boscafé 't Hijgend Hert (zie: http://www.boscafe.nl ). De eigenaars presenteren hun etablissement volgaarne als "De enige berghut van Nederland!" Een mededeling die, zo begrijpen we nu, meer is dan alleen een toeristische lokroep. Veel meer dan dat zelfs, want behalve een fantastische eet-, drink- en uiterst relaxte 'kom-even-lekker-bij-gelegenheid', het boscafé is een berghut. En wel eentje in de meest klassieke betekenis van het woord. En mochten er nog berg-, klauter- of sneeuwfanaten zijn die bij de woorden bergen, berghut en Nederland een schampere glimlach niet kunnen verbergen, dan leze zij slechts deze volgende woorden, afkomstig van de boscafésite: 'Door de hoge ligging, in de bossen op de Vijlenerberg, 260 meter boven N.A.P., ligt er bij Boscafé 't Hijgend Hert' elke winter circa 4 weken sneeuw. Het komt vaak voor dat er in de rest van Nederland geen sneeuw ligt en dat je de sneeuwgrens passeert op het laatste weggetje omhoog naar Boscafé 't Hijgend Hert'.

Daar, in de Eifel en in die nooit meer te geringschatten uitlopers daarvan, waren we tijdens de paasdagen dit jaar.
En er lag sneeuw, genoeg voor Marijn.
En voor zijn vader, die er maar niet genoeg van kan krijgen.
Van sneeuw.

© Kees Bekker, 24 maart, Utrecht