Aan de mensen herken je de man. De president heeft een licht pak aan en legt iets uit. De handen geopend naar voren, alsof om aan te geven dat hij een bepaald besluit wel heeft moeten nemen, omdat het zo maar even moet, omdat het helaas niet anders kan.

Hij is ook maar president.

De mensen lijken het te begrijpen. Lijken hem en hem graag te willen begrijpen. De vrouw met de zwarte kleding, vlak voor de president, is zich verzekerd van zijn aandacht. De vrouw links van de president, met het kind tegen zich aan gedrukt, weet zich verzekerd van zijn aanwezigheid. De ogen van de mensen die we op de foto zien, lijken wel te tintelen. Zonder uitzondering zijn ze blij dat deze man hun president is. We zien geen gewone blijdschap op hun gezichten. Het is blijdschap die zich vertoont op gezichten van mensen die ook leed gekend hebben. We zien geen president tussen zijn onderdanen, we zien een geliefde onder geliefden.

Als er een woord is waarmee je de foto zou kunnen omschrijven zou het 'glimlach' moeten zijn. Of 'lente'. De mensen, de lichte kleding van de president, de lachende, aandachtige gezichten, de tintelende ogen, de lichtheid van het gebouw op de achtergrond, alles doet aan lente denken.

Niet veel leiders zijn in staat om lente te brengen, maar Salvador Allende was er een van.

Salvador Allende was de eerste, democratisch gekozen socialistische president van Chili. Zijn bewind duurde van 4 september 1970 tot en met 11 september 1973, toen een militaire staatsgreep zijn 'Chileense experiment' beëindigde.

Allende werd geboren in Valparaiso op 26 juni 1908 en studeerde er begin jaren dertig af in medicijnen. Enige jaren werkte hij als arts. In 1937 werd hij verkozen tot parlementslid voor de (door hem zelf in 1933 opgerichte) Socialistische Partij.

Met het feit dat hij, na een drietal eerdere pogingen en vele jaren later, president werd, verloochende hij zijn artsenroeping niet. Integendeel: "Alle kinderen worden geboren om gelukkig te zijn", herhaalde hij vele malen, voor en tijdens zijn presidentschap. In die zelfde periode liet hij ook daadwerkelijk zien begaan te zijn met het lot van de door hem zo vaak aangehaalde kinderen. Een van zijn verkiezingsbeloftes was 'een halve liter melk per dag voor ieder kind'. Toen Allende enkele maanden aan de macht was en een Franse reporter hem confronteerde met het feit dat Chili niet genoeg koeien had om voor al die melk te zorgen, was zijn antwoord: "U moet eens weten hoeveel koeien er in dit land gemolken kunnen worden." Hiermee doelde hij op de grote koperindustrieën, die in Amerikaanse handen waren en waarvan de exorbitante winsten direct en zonder omwegen naar de almaar rijker wordende Amerikaanse bazen gingen.

De nationalisering van die kopermijnen, in 1972, was het gevolg van de verantwoording die Allende nam voor zijn eerder gedane verkiezingsbeloften. Voor zijn deels door de Amerikaanse regering betaalde tegenstanders echter was dit het teken dat 'de man gestopt diende te worden'.

Daarin slaagden ze een jaar later.

Ze slaagden er echter niet in om hoop, medeleven, en compassie uit de harten van de mensen te verdrijven.

Links: